Ortaklığın giderilmesi davasında bilirkişi raporu nasıl değerlendirilir?

Bilirkişi, mahkemenin çözümü hukuk dışında özel veya teknik bilgi gerektiren konularda görüş aldığı uzmandır. Örneğin taşınmazın fiziksel özellikleri veya teknik ölçümleri hakkındaki tespitler raporda yer alabilir. Hangi konunun incelendiği, görevlendirme kapsamına ve raporun içeriğine bağlıdır. 6100 sayılı Kanun m.266 uyarınca genel bilgiyle veya hâkimin hukuk bilgisiyle çözülebilecek konularda bilirkişiye başvurulamaz.

Rapor, bilirkişinin incelediği veriler ve ulaştığı teknik görüş hakkında bilgi verir. Tek başına taşınmazın hukuki durumunu, mahkemenin hangi kararı vereceğini veya olası paylaşımın nasıl sonuçlanacağını kesinleştirmez. Hâkim, bilirkişi görüşünü dosyadaki diğer delillerle birlikte serbestçe değerlendirir (6100 sayılı Kanun m.282).

Bu nedenle önce raporda hangi soruların yanıtlandığını, hangi belgelerin veya ölçümlerin esas alındığını ve hangi konuların rapor dışında kaldığını belirleyin. Raporun incelemediği bir konu hakkında, raporun kesin tespit yaptığı varsayımıyla hareket etmeyin.

“Rapor hatalıdır” gibi genel bir ifade, hangi tespitin neden tartışmalı olduğunu göstermez. İtirazınızı mümkün olduğunca şu unsurlarla kurun:

1. Rapordaki ilgili sayfa, bölüm veya hesaplamayı belirtin.
2. Hatalı, eksik ya da belirsiz olduğunu düşündüğünüz tespiti açıklayın.
3. Dayanağınız varsa ilgili tapu kaydını, dosyadaki belgeyi, ölçümü veya başka somut veriyi gösterin.
4. Mahkemeden ne istediğinizi açıkça yazın: eksik hususun tamamlanması, belirsizliğin açıklanması veya yeni bilirkişi incelemesi gibi.

Temsili örnek: Raporda taşınmazın parsel bilgisi tapu kaydındaki bilgiyle uyuşmuyorsa, rapordaki bilgiyi ve karşılaştırdığınız kaydı belirtip taşınmazın hangi kayıt üzerinden incelendiğinin açıklanmasını isteyebilirsiniz. Bu örnek, her dosyada aynı talebin uygun olacağı anlamına gelmez; talep rapordaki sorun ve dosyadaki belgelerle uyumlu olmalıdır.

Bilirkişi raporuna ilişkin talebinizi, raporun size tebliğ edildiği tarihten itibaren iki hafta içinde mahkemeye sunabilirsiniz. Bu süre içinde rapordaki eksiklerin tamamlanmasını, belirsizliklerin açıklanmasını veya yeni bilirkişi atanmasını talep edebilirsiniz (6100 sayılı Kanun m.281). Sürenin başlangıcı bakımından raporun tebliğ bilgisini dosyadan kontrol edin.

Talebi bu süre içinde hazırlamak çok zor veya imkânsızsa ya da özel veya teknik bir çalışma gerekiyorsa, ek süre için yine iki haftalık süre dolmadan mahkemeye başvurulabilir. Ek süre kendiliğinden verilmez; kanun, bir defaya mahsus ve iki haftayı geçmemek üzere ek süre verilebileceğini düzenler (6100 sayılı Kanun m.281).

Talebinizi rapordaki soruna göre belirleyin. Eksik bir tespit varsa bunun tamamlanmasını, anlaşılmayan bir bölüm varsa açıklanmasını isteyebilirsiniz. Mahkeme, rapordaki eksik veya belirsizliği gidermek için bilirkişiden ek rapor alabilir ya da bilirkişinin duruşmada sözlü açıklama yapmasını isteyebilir. Gerçeğin ortaya çıkması için gerekli görürse yeni görevlendireceği bilirkişi aracılığıyla yeniden inceleme de yaptırabilir (6100 sayılı Kanun m.281).

Mahkemeden yeni bilirkişi atanmasını istemek, bu incelemenin mutlaka yapılacağı anlamına gelmez. Talebinizde mevcut raporun hangi nedenle yetersiz kaldığını ve ek açıklamanın mı, yeni incelemenin mi bu sorunu gidereceğini belirtin. Bir talebin uygunluğu raporun kapsamına ve dosyadaki bilgilere bağlıdır.