Ortaklığın giderilmesi davasında duruşma tutanağında hangi bilgiler kontrol edilmeli?

Tutanak, duruşmada yapılan işlemlerin ve sözlü açıklamaların kaydedildiği belgedir. Önce mahkemenin adının, duruşmanın açıldığı yerin, günün ve saatin doğru olup olmadığına bakın. Hâkim, zabıt kâtibi, hazır bulunan taraflar ve varsa vekilleri, kanuni temsilcileri, fer’î müdahil ve tercümanın ad ve soyadlarının da tutanakta yer alması gerekir. Duruşmanın aleni mi gizli mi yapıldığı da kaydedilir (6100 sayılı Kanun m.154).

Tutanakta bir adın veya bilginin görünmemesi, kişinin duruşmaya katılmadığını ya da ilgili belgenin dosyada bulunmadığını tek başına kanıtlamaz. Tutanak eklerini ve dosyadaki diğer evrakı da kontrol edin. Tutanakta sözü edilen veya dosyaya konduğu belirtilen belgeler, tutanağın eki sayılır (6100 sayılı Kanun m.154).

Tutanakta tarafların ve diğer ilgililerin sözlü açıklamaları yer alır; hâkim gerekli görürse bu açıklamaların özet olarak yazılmasını sağlayabilir. Taraflar veya diğer ilgililer, hâkimin izniyle açıklamalarını doğrudan tutanağa yazdırabilir (6100 sayılı Kanun m.154).

Beyanınızın ana anlamının doğru aktarılıp aktarılmadığını ve sunduğunuz belgelerin neler olduğunun kaydedilip kaydedilmediğini kontrol edin. Tanık, bilirkişi, uzman kişi veya taraf beyanı varsa, beyanın ilgili kişiye okunması gerekir. İkrar, yemin, davadan feragat, davayı kabul, davanın geri alınmasına muvafakat ve sulh müzakereleri ile sonucu gibi belirli açıklamalarda beyanın kişiye okunması ve imzasının alınması da öngörülür (6100 sayılı Kanun m.154).

Temsili örnek: Paydaşlardan biri, duruşmada taşınmazın aynen bölünmesi yönündeki görüşünü açıkladıysa, tutanakta bu görüşün ana anlamını karşılayan bir kayıt bulunup bulunmadığını kontrol edebilir. Hâkimin açıklamayı özetle kaydettirebilmesi nedeniyle, tutanaktaki ifade kelimesi kelimesine söylenenlerle aynı olmayabilir; önemli olan, açıklamanın anlamının değişip değişmediğidir.

Ara kararların ve hükmün sonucunun tutanağa yazılması gerekir. Duruşma dışında yapılan işlemlerin özeti ile tarafların soruşturmaya ilişkin istekleri de kayda alınması gereken hususlar arasındadır (6100 sayılı Kanun m.154).

Ortaklığın giderilmesi uyuşmazlığında paylaşma, malın aynen bölüşülmesiyle veya pazarlık ya da artırmayla satılıp bedelinin bölüşülmesiyle gerçekleştirilebilir. Paylaşma biçiminde anlaşma sağlanamazsa hâkim, koşullara göre aynen bölüşme ve gerekiyorsa para eklenerek denkleştirme hakkında karar verebilir; bölme uygun değilse açık artırmayla satışa hükmedilebilir. Satışın yalnızca paydaşlar arasında artırmayla yapılması bütün paydaşların rızasına bağlıdır (4721 sayılı Kanun m.699). Bu nedenle tutanakta bu seçeneklerden biri hakkında bir ara karar varsa, kararın neye ilişkin olduğunu ve sonraki yapılacak işlem olarak ne yazıldığını dikkatle okuyun. Ara karar, davanın kesin olarak sonuçlandığı veya satış bedelinin tahsil edilebileceği anlamına gelmez.

Tutanakta bir sonraki duruşmanın gün ve saati veya yapılacak işlemler yer alıyorsa bunları dosyadaki diğer kayıtlarla karşılaştırın. Tutanakta görünmeyen bir tarih ya da işlem bilgisi için, dosyada başka bir kayıt bulunup bulunmadığını kontrol edin. Hükmün sonucu tutanağa yazılır; açıklanma biçimi de kaydedilir (6100 sayılı Kanun m.154).

Önce sorun gördüğünüz ifadeyi veya eksikliği belirleyin; ardından bunu duruşma tutanağı, ekleri ve dosyadaki ilgili belgelerle karşılaştırın. Duruşmada teknik araçlarla kayıt alınmışsa bu durumun tutanakla tespit edilmesi gerekir (6100 sayılı Kanun m.154). Dosyada başka bir kayıt olup olmadığını araştırmadan, tutanakta görünmeyen bir hususun hiç gerçekleşmediği sonucuna varmayın.

Tutanağın hangi aşamada olduğunu ve imzalanıp imzalanmadığını öğrenin. Tutanak hâkim ve zabıt kâtibi tarafından derhâl imzalanır; imza atamayacak durumda olan kişinin parmak izi alınır ve hangi parmağa ait olduğu belirtilir. Elinde parmak bulunmayan kişi için imza yerine mühür veya özel işaret kullanılabilir (6100 sayılı Kanun m.155). Bu imza düzenlemesi, tarafların tutanağı imzalaması gerektiği anlamına gelmez.

İtiraz veya düzeltme için izlenecek yol, tutanağın aşamasına ve uyuşmazlığın niteliğine göre değişebilir. Buradaki kanun hükümleri belirli bir itiraz süresi ya da özel başvuru yöntemi vermiyor. Bu nedenle hata gördüğünüz kaydı, dayanağını ve talebinizi açıkça belirleyerek mahkemeye nasıl ileteceğinizi gecikmeden mahkeme kaleminden sorun; kaydın dosya açısından önemli sonuç doğurabileceği durumlarda bir hukukçudan somut dosyanıza göre destek alın. Ön inceleme, tahkikat ve yargılama işlemleri ancak tutanakla ispat olunabilir (6100 sayılı Kanun m.156); bu nedenle kaydın doğru olup olmadığını erken fark etmek önemlidir.