Rehber · Belge analizi
Ortaklığın giderilmesi davasında tanık anlatımları dosyadaki belgelerle nasıl karşılaştırılır?
Tanık anlatımını dosyadaki belgeyle karşılaştırırken önce ikisinin de aynı olayı, kişiyi, taşınmazı ve dönemi anlatıp anlatmadığını kontrol edin. Ardından tanığın söylediği her somut iddia için hangi belgenin neyi gösterdiğini ve neyi göstermediğini not edin. Bir farklılık tek başına tanığın güvenilmez olduğunu veya davanın sonucunu belirlediğini göstermez; değerlendirme uyuşmazlığın konusuna ve dosyanın bütününe bağlıdır.
Önce aynı konudan söz edilip edilmediğini belirleyin
Tanık anlatımı ile belge, ancak aynı iddia bakımından karşılaştırılabiliyorsa aralarında anlamlı bir farklılıktan söz edilebilir. Örneğin tanık taşınmazın belirli bir dönemde kim tarafından kullanıldığını anlatırken tapu kaydı kimin malik veya pay sahibi olduğunu gösterebilir. Bu kayıtlar farklı sorulara yanıt verdiğinden, aralarında tek başına çelişki bulunduğu söylenemez.
Her iddiayı ayrı ayrı ele alın: Tanık hangi taşınmazdan, hangi tarihten, hangi kişiden ve hangi olaydan söz ediyor? Belge de aynı taşınmaza, kişiye ve döneme mi ilişkin? Bu eşleşme yapılmadan “tanık belgeye aykırı konuştu” sonucuna varmak yanıltıcı olabilir.
Tanık anlatımını ve belgeleri nasıl karşılaştırırsınız?
Karşılaştırmayı, tanığın her somut iddiasını ayrı bir satırda inceleyerek yapın. Böylece belgenin neyi desteklediği, neyi açıklamadığı ve hangi noktanın hâlâ belirsiz olduğu görünür hâle gelir.
-
İddiayı olabildiğince somut yazın
Tanığın anlatımını genel bir cümleye indirgemek yerine tarih, taşınmaz, kişi ve olay bilgilerini ayırın. Örneğin “Taşınmazı bir süredir davacı kullanıyordu” ifadesini, anlatımda varsa “Hangi taşınmazı, yaklaşık hangi tarihlerde ve ne şekilde kullandığını söyledi?” sorularına bölün.
-
İlgili belgeleri ve kapsamlarını belirleyin
Tapu kaydı, sözleşme, ödeme belgesi veya dosyadaki başka bir evrakı incelerken belgenin tarihini, kimin adına düzenlendiğini, hangi taşınmaz ya da işleme ilişkin olduğunu ve içerdiği bilgiyi kontrol edin. Belgenin yalnızca belirli bir ödeme veya tarih hakkında bilgi verdiğini, daha geniş bir iddiayı tek başına göstermeyebileceğini not edin.
-
Destek, farklılık ve belirsizliği ayırın
Belge tanık anlatımını destekliyorsa hangi ifadeyi desteklediğini belirtin. Farklı bilgi içeriyorsa iki bilginin tam olarak nerede ayrıldığını yazın. Belge o konuya değinmiyorsa bunu çelişki değil, “belgede bu konuda bilgi yok” şeklinde kaydedin.
-
Çelişki tablosu hazırlayın
Notlarınızı şu başlıklarla düzenleyebilirsiniz: tanığın iddiası, ilgili belge ve tarihi, belgede görülen bilgi, benzerlik veya farklılık, açıklığa kavuşturulması gereken nokta. Örneğin tanık bir ödemenin belirli tarihte yapıldığını söylüyor, ödeme belgesinde farklı tarih görünüyorsa belgenin hangi işlem için düzenlendiğini ve tarihlerin aynı olayı gösterip göstermediğini ayrıca kontrol edin.
-
Okunaksız veya eksik görünen evrakı işaretleyin
Belgenin yalnızca bir sayfası görünüyorsa, ekleri seçilemiyorsa ya da tarih ve isimler okunmuyorsa bunu kesin bir sonuç gibi yorumlamayın. Elinizdeki dosya kopyasının tam olup olmadığını ve erişebildiğiniz kayıtların güncel olup olmadığını kontrol edin. Dosyada bir belgenin görünmemesi, belgenin hiç düzenlenmediğini veya sunulmadığını tek başına kanıtlamaz.
Belge hangi iddiayı gösteriyor, hangisini göstermiyor?
Tapu kaydı, malik ve pay bilgileriyle ilgili bir kayıt olabilir; ancak tek başına taşınmazı fiilen kimin kullandığını veya tanığın bir olayı görüp görmediğini gösterdiği varsayılmamalıdır. Benzer şekilde bir ödeme belgesi, üzerinde görülen ödeme bilgisi bakımından dikkate alınabilir; fakat bu belgenin taşınmazın kullanımını ya da payların nasıl oluştuğunu tek başına açıkladığı sonucuna varılamaz.
Sözleşmelerde tarafları, tarihi, konu edilen taşınmazı ve metnin hangi işlemi anlattığını kontrol edin. Belgenin kapsamı, tanığın anlattığı olayla örtüşmüyorsa bu durum doğrudan çelişki olmayabilir. Tanık anlatımının ve belgenin dosyadaki etkisi, hangi olgunun tartışıldığına ve diğer dosya içeriğine bağlıdır.
Dosyanız için kontrol listesi
- Tanığın hangi taşınmaz ve hangi dönem hakkında konuştuğunu belirledim.
- Tanığın iddiasını tarih, kişi, kullanım, pay veya ödeme gibi ayrı konulara böldüm.
- Karşılaştırdığım belgenin tarihini, taraflarını ve hangi taşınmaz ya da işleme ilişkin olduğunu kontrol ettim.
- Belgenin iddiayı gerçekten destekleyip desteklemediğini, yalnızca ilgili bir bilgi mi içerdiğini ayırdım.
- Belgede bulunmayan bilgileri, tanık anlatımına aykırı bilgi varmış gibi değerlendirmedim.
- Okunaksız, eksik veya güncelliğinden emin olmadığım evrakı ayrıca işaretledim.
- Her farklılık için açıklığa kavuşturulması gereken somut soruyu not ettim.
Karşılaştırma tek başına neyi çözmez?
Bir belgenin tanık anlatımından farklı bilgi içermesi, tanığın güvenilirliği veya davanın sonucu hakkında tek başına kesin hüküm kurmaya yetmez. Belgenin hangi iddiaya ilişkin olduğu, kapsamı ve dosyanın diğer unsurları önemlidir. Tanığın olayı doğrudan görüp görmediği de yalnızca bir kaydı karşılaştırarak her zaman belirlenemez.
Bu nedenle notlarınızı, “tanık doğru söylemiyor” gibi kesin bir sonuç yerine, “tanık şu dönemi anlatıyor; dosyadaki belge şu tarihi gösteriyor; bu iki bilginin aynı olaya ilişkin olup olmadığı açıklığa kavuşmalı” biçiminde kurun. Belgeyle ilgili uyuşmazlık pay sahipliği, mülkiyet veya ödeme iddiasını etkiliyorsa ve belgenin anlamı konusunda tereddüt varsa, uzmana sunarken bu somut farklılığı ve ilgili evrakı birlikte paylaşın.
Belgenizin ne söylediğini görün
Tebligat, dilekçe ya da karar: belgenizi yükleyin ya da UYAP’tan aktarın; ne söylediği belgedeki yeri gösterilerek sade dille açıklansın.