Rehber · Hukuk davaları

Ortaklığın giderilmesi kararına karşı başvuru yolları nereden kontrol edilir?

Ortaklığın giderilmesi kararına karşı başvuru imkânını anlamak için önce kararın tamamını, size yapılan tebligatın belgesini ve dosyanın hangi aşamada olduğunu birlikte kontrol edin. İlk derece mahkemesinin nihai kararlarına karşı, kanundaki istisnalar saklı kalmak üzere, istinaf yolu gündeme gelebilir; başvuru süresi ilamın usulen tebliğiyle başlar (6100 sayılı Kanun m.341 ve m.345). Bölge adliye mahkemesi kararlarında ise temyiz imkânı ayrıca değerlendirilir; her karar temyize açık değildir (6100 sayılı Kanun m.361 ve m.362). UYAP’taki kayıtlar başlangıç noktası olabilir, ancak tebligat belgesi ve kararın içeriği ayrıca incelenmelidir.

Bir kişinin masa üzerinde duran mahkeme evrakını incelemesi
Fotoğraf: KATRIN BOLOVTSOVA / Pexels

Önce kararın hangi mahkemeden çıktığını belirleyin

Karar belgesinde mahkemenin adı, dosya numarası ve karar tarihi yer alabilir. Bu bilgileri kontrol edip not edin; çünkü ilk derece mahkemesinin kararı ile bölge adliye mahkemesinin kararı için incelenecek başvuru yolu aynı değildir.

İlk derece mahkemesinin kararı nihai kararsa istinaf yolu gündeme gelebilir. Ancak kararın türü ve kanundaki istisnalar, bu yolun açık olup olmadığını etkiler (6100 sayılı Kanun m.341). İhtiyati tedbir veya ihtiyati haciz kararlarında da başvuru imkânı, kararın nasıl verildiğine ve itiraz üzerine karar verilip verilmediğine göre değişebilir.

Bölge adliye mahkemesinin kararı için temyiz ihtimalini ayrıca inceleyin. Kanun, temyize elverişli nihai kararları temyize açık tutarken bazı kararları temyiz dışında bırakır (6100 sayılı Kanun m.361 ve m.362). Ortaklığın giderilmesi dosyanız bakımından kararın hangi gruba girdiğini, yalnızca dava türünün adına bakarak kesinleştirmeyin; kararın türünü ve güncel mevzuatı birlikte değerlendirin.

Kararda yazan kanun yolu açıklaması size yol gösterebilir. Ancak bu açıklama tek başına başvurunun kesinlikle mümkün olduğunu ya da sürenin başladığını kanıtlamaz. Kararın hüküm bölümünü ve gerekçesini, kararın tebliğ bilgisiyle birlikte okuyun.

Karar ve tebligat kaydını nereden kontrol edebilirsiniz?

Bir kişinin bilgisayar ekranındaki mahkeme dosyası kayıtlarını kontrol etmesi
Fotoğraf: Zulfugar Karimov / Pexels

İlk incelemeyi dosyanızın çevrim içi kayıtlarından ve kararın verildiği adliyedeki ilgili birimden yapabilirsiniz. Ekranda görünen kayıtla yetinmeyin; mümkünse belgenin kendisini açıp tarih ve içeriği karşılaştırın.

  1. UYAP’taki dosya kaydını inceleyin

    Vatandaş olarak erişebildiğiniz UYAP ekranında dosya hareketlerini ve görüntülenebilen evrakı kontrol edin. Karar belgesini, tebligatla ilgili evrakı ve dosyada görünen tarihleri ayrı ayrı not edin. Bir evrakın listede görünmemesi, dosyada kesinlikle bulunmadığı anlamına gelmeyebilir.

  2. Tebligat belgesini bulun

    Kararın size hangi tarihte ve hangi yolla tebliğ edildiğini gösteren belgeyi arayın. Yalnızca dosya hareketinde görünen tarih veya kişisel hatırlatmayla yetinmeyin. İstinaf süresi, ilamın usulen tebliğiyle işlemeye başlar (6100 sayılı Kanun m.345); tebliğin usulüne uygun olup olmadığı ise somut belge ve olaylar incelenmeden kesinleştirilemez.

  3. Belge eksikse adliyeden dosya bilgisi isteyin

    UYAP’ta kararın veya tebligat belgesinin tamamına erişemiyorsanız, kararın verildiği mahkemenin dosya işlemlerini yürüten birimine başvurup hangi evrakın dosyada bulunduğunu sorun. Başvurunuzda dosya numarasını belirtin; kararın ve tebligat kaydının örneğini nasıl edinebileceğinizi teyit edin.

  4. Karar başka mahkemeden geldiyse aşamayı doğrulayın

    Belge bölge adliye mahkemesinden geldiyse, bunun nihai karar olup olmadığını ve temyiz yoluna açık bulunup bulunmadığını kararın içeriği ile yürürlükteki kurallara göre araştırın. Temyiz edilebilen kararlar için kanunda tebliğ tarihinden başlayan iki haftalık süre yer alır; bu süre, her bölge adliye mahkemesi kararı için otomatik olarak geçerli kabul edilemez (6100 sayılı Kanun m.361 ve m.362).

Kaynaklarda yer alan başvuru süreleri

Aşağıdaki süreler ilgili işlem türü ve kanun maddesiyle sınırlıdır. Başvuru yolunun açık olup olmadığını, özel kanun hükümlerini ve güncel mevzuatı ayrıca kontrol edin. Verilen kaynaklarda yer alan parasal sınırlar güncel olup olmadığı doğrulanmadan dosyanız için ölçüt olarak kullanılmamalıdır.

İşlemGenel süreDayanak
İlk derece mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusuİki hafta. Süre, ilamın usulen taraflardan her birine tebliğiyle işlemeye başlar. Özel kanun hükümleri saklıdır.6100 sayılı Kanun m.345
Bölge adliye mahkemesi hukuk dairesinin temyize elverişli nihai kararına karşı temyiz başvurusuTebliğ tarihinden itibaren iki hafta.6100 sayılı Kanun m.361

Süreler genellikle tebliğ tarihinden başlar ve dosyanın özelliğine göre değişebilir. Kendi son gününüzü bu tablodan hesaplamayın; belgedeki tebliğ tarihini ve istisnaları bir hukuk uzmanıyla doğrulayın.

Başvuru yolunun açık olup olmadığını nasıl doğrularsınız?

Bir kişinin karar evrakı ile mevzuat metnini karşılaştırması
Fotoğraf: KATRIN BOLOVTSOVA / Pexels

İstinaf bakımından kararın nihai olup olmadığını ve kanundaki istisnalara girip girmediğini kontrol edin. 6100 sayılı Kanun m.341, ilk derece mahkemelerinin nihai kararları ile belirli ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz kararlarına karşı istinaf yolunu düzenler. Aynı maddede malvarlığı davaları için parasal bir kesinlik sınırı da yer alır.

Temyiz bakımından ise kararın bölge adliye mahkemesi hukuk dairesinden çıkmış olması tek başına yeterli değildir. Kararın temyize elverişli nihai karar olup olmadığını ve 6100 sayılı Kanun m.362’de sayılan temyiz edilemeyen kararlar arasında bulunup bulunmadığını inceleyin. Bu maddede parasal sınır ve karar türlerine bağlı istisnalar vardır.

Verilen mevzuat metinlerindeki parasal tutarların bugün uygulanıp uygulanmadığı bu rehber için doğrulanamıyor. Bu nedenle burada tutarları güncel eşik gibi vermek veya dosyanızda kesinlik değerlendirmesi yapmak doğru olmaz. Güncel mevzuat metnini ve karar tarihine uygulanacak hükümleri kontrol edin; özellikle alacağın bir kısmının dava edildiği ya da talebin bir bölümünün reddedildiği durumlarda kanundaki hesaplama kuralının dosyanıza nasıl uygulanacağını ayrıca değerlendirin.

Başvuru öncesinde kontrol edilecekler

  • Kararı veren mahkemenin adını, dosya numarasını ve karar tarihini not edin.
  • Kararın tamamını açıp nihai karar mı, yoksa başka türde bir karar mı olduğunu kontrol edin.
  • Kararın size tebliğ edildiğini gösteren belgeyi ve belgede yer alan tarihi bulun.
  • UYAP’taki dosya hareketlerini, görüntülenebilen karar ve tebligat evrakıyla karşılaştırın; eksik görünen kayıtları dosyanın bulunduğu adliyeden teyit edin.
  • Karar ilk derece mahkemesinden çıktıysa istinaf şartlarını; bölge adliye mahkemesinden çıktıysa temyiz şartlarını ayrı ayrı inceleyin.
  • Karardaki kanun yolu açıklamasını, ilgili kanun hükmü ve güncel mevzuatla karşılaştırın.
  • Tebliğ tarihi, tebligatın usulü veya güncel parasal sınır konusunda tereddüt varsa, belgeler üzerinden süre hesabı ve başvuru imkânı için hukukçudan somut değerlendirme alın.

Dayanak mevzuat

Mevzuat değişebilir. Kendi dosyanızda hangi hükmün, hangi tarihteki hâliyle uygulanacağını dosyanın koşullarına göre bir hukuk uzmanıyla değerlendirin.

Belgenizin ne söylediğini görün

Tebligat, dilekçe ya da karar: belgenizi yükleyin ya da UYAP’tan aktarın; ne söylediği belgedeki yeri gösterilerek sade dille açıklansın.

Etiketler