Rehber · Avukatlık ücretleri
Sözleşmeli avukatlık ücreti ile karşı vekâlet ücreti arasındaki fark
Ücret sözleşmesinde avukatlık ücretiyle ilgili bir tutar veya hesaplama yöntemi bulunabilir; mahkeme kararında da vekâlet ücreti adıyla bir kalem yer alabilir. Bu iki tutarın aynı olduğu veya karar metnindeki tutarın tahsil edildiği, yalnızca bu belgelerden varsayılamaz. Dosyanızdaki durumu anlamak için ücret sözleşmesini, kararın hüküm bölümünü ve varsa tahsilat kayıtlarını birlikte inceleyin.
İki ücret arasındaki temel fark nedir?
Ücret sözleşmesinde avukat ile müvekkil arasındaki ücret anlaşmasına ilişkin bir tutar veya hesaplama yöntemi bulunabilir. Örneğin sözleşmede sabit bir ücret, aşamalara göre ödeme ya da başka bir hesaplama yöntemi yazılmış olabilir. Hangi hükümlerin bulunduğunu sözleşmenin tamamından kontrol edin.
Mahkeme kararında “vekâlet ücreti” adıyla bir kalem yer alabilir. Bu kalemin sözleşmede kararlaştırılan ücretle aynı anlama geldiği veya sözleşmedeki tutarın yerine geçtiği, yalnızca karar metnine bakılarak söylenemez.
Mahkeme kararındaki tutar, tek başına sözleşmeli ücretin yerine geçmez. Yalnızca bu tutara bakarak müvekkilin avukatına ayrıca ödeme borcu bulunup bulunmadığı da belirlenemez. Bu konuda kesin bir sonuca varmak için sözleşme hükümlerinin, dosyanın durumunun ve yapılan ödemelerin birlikte incelenmesi gerekir. Bu kaynaklarda söz konusu hukuki ilişkinin kapsamını belirleyen mevzuat metni bulunmadığından, her dosya için geçerli tek bir sonuç verilemez.
Karardaki vekâlet ücreti kime ait?
Kararın hüküm bölümünde vekâlet ücreti adıyla bir kalem varsa, hangi taraf lehine ve hangi tutarda yazıldığını kontrol edin. Kararda bir tutarın yer alması, bu tutarın tahsil edildiğini veya doğrudan müvekkilin hesabına geçtiğini tek başına göstermez. Kararın hüküm bölümünü, tahsilat belgesini ve ödeme kayıtlarını ayrı ayrı inceleyin.
Ücretin avukata mı, müvekkile mi ait sayılacağı ya da tahsil edilen tutarın sözleşmeli ücrete nasıl etki edeceği, yalnızca karar tutarından çıkarılamaz. Bu konuda sözleşmedeki hükümler ve somut dosyanın özellikleri önem taşıyabilir. Kaynaklarda bu hususu açıklayan mevzuat metni bulunmadığından, her dosya için geçerli tek bir sonuç verilemez.
Karar metninde yazan tutarı tahsilatla karıştırmayın. Ödeme yapıldıysa dekont, icra veya tahsilat makbuzu gibi ilgili kayıtları; yapılmadıysa dosyada tahsilat işlemi bulunup bulunmadığını kontrol edin. Sistemde göremediğiniz bir kayıt, tek başına tahsilat yapılmadığını kanıtlamaz.
Dosyanızdaki tutarları nasıl karşılaştırabilirsiniz?
Kesin hesap çıkarmadan önce aşağıdaki belgeleri yan yana koyun. Her belgenin farklı bir soruya yanıt verdiğini unutmayın:
-
Ücret sözleşmesinin tamamını inceleyin
Ücretin nasıl belirlendiğini, hangi aşamada ödeneceğini, yapılmış ödemelerin nasıl kaydedildiğini ve mahkeme kararında hükmedilen vekâlet ücretine ilişkin özel bir hüküm bulunup bulunmadığını kontrol edin. Yalnızca ilk sayfaya veya ücret tutarının yazıldığı satıra bakmak yeterli olmayabilir.
-
Kararın hüküm bölümünü bulun
Vekâlet ücretinin hangi taraf lehine hükmedildiğini ve hangi tutarın yazıldığını kararın hüküm bölümünden kontrol edin. Gerekçedeki açıklamalar ile hüküm kısmındaki sonuçları birbirine karıştırmayın.
-
Ödeme ve tahsilat kayıtlarını ayırın
Avukata yaptığınız ödemeleri gösteren dekontları, avukatınızdan aldığınız makbuzları ve karşı taraftan yapılan bir ödeme varsa buna ilişkin belgeleri ayrı ayrı listeleyin. Kararda yazan tutarı, ödeme kanıtı yerine kullanmayın.
-
Farklılık varsa yazılı açıklama isteyin
Karar tutarı ile ücret sözleşmesindeki tutar veya ödeme kayıtları uyuşmuyorsa, hangi sözleşme hükmünün ve hangi tahsilat kaydının hesaplamada dikkate alındığını yazılı olarak sorun. Sulh, davadan vazgeçme ya da dosyanın farklı şekilde sona ermesi söz konusuysa, bu durumun ücret hesabına etkisi konusunda hangi belge ve hükümlerin esas alındığını ayrıca netleştirin. Bu kaynaklarda ücret hesabına ilişkin uygulanacak hukuki kural doğrulanamadığından, somut sonucun belgeler üzerinden değerlendirilmesi gerekir.
Kontrol listesi
- Ücret sözleşmesinin imzalı ve tam nüshası elinizde mi?
- Sözleşmede ücretin tutarı veya hesaplama biçimi açıkça yazıyor mu?
- Ödeme aşamaları ve şimdiye kadar yaptığınız ödemeler belgelenmiş mi?
- Kararın hüküm bölümünde vekâlet ücretinin hangi taraf lehine yazdığı belli mi?
- Karardaki tutarı gerçek bir ödeme veya tahsilat kaydıyla doğrulayabiliyor musunuz?
- Taraflar sulh olduysa veya dosya mahkeme kararı dışında bir yolla sona erdiyse, bunun ücret hesabına etkisi yazılı olarak açıklanmış mı?
- Tutarlar arasında fark varsa, farkın hangi belge ve sözleşme hükmünden kaynaklandığı açıklanmış mı?
Sulh veya farklı bir sonuç varsa neyi ayrıca sormalısınız?
Tarafların sulh olması ya da dosyanın mahkemenin esasa ilişkin bir kararı dışında sona ermesi, ücret hesabı bakımından ayrıca değerlendirme gerektirebilir. Bu kaynaklarda bu durumların ücret hesabına etkisini belirleyen mevzuat metni bulunmadığından, yalnızca karar metnindeki bir tutara veya tarafların yaptığı ödeme açıklamasına dayanarak sonuç çıkarmayın.
Avukatınıza şu soruları yazılı olarak yöneltebilirsiniz: “Ücret sözleşmesinin hangi maddesi uygulanıyor?”, “Bugüne kadar yaptığım ödemeler nasıl hesaba katıldı?”, “Kararda yazan vekâlet ücreti tahsil edildi mi; edildiyse hangi belgeyle doğrulanıyor?” ve “Sulhün ücret hesabına etkisi hangi belge veya sözleşme hükmüne dayanıyor?” Somut hesabın kontrolü için sözleşme, karar, sulh belgesi ve ödeme kayıtlarının birlikte incelenmesi gerekir.
Belgenizin ne söylediğini görün
Tebligat, dilekçe ya da karar: belgenizi yükleyin ya da UYAP’tan aktarın; ne söylediği belgedeki yeri gösterilerek sade dille açıklansın.