Tahliye davası duruşma tutanağında hangi bilgiler kontrol edilmeli?

Duruşma tutanağı, mahkemenin yargılama sırasında yaptığı işlemlerin ve sözlü açıklamaların kayda geçirildiği belgedir. Kanuna göre tahkikat ve yargılama işlemleri ancak tutanakla ispat olunabilir (6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.156). Bu nedenle tutanağın içeriğini dikkatle incelemek önemlidir.

Tutanakta ara kararlar ve hükmün sonucu yer alır. Ancak tutanağın içeriği, tek başına tahliyenin kesinleştiğini göstermez. Tutanakta belirtilen veya dosyaya konduğu yazılan belgeler de tutanağın eki sayılır (6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.154).

Kontrol sırasında tutanağı dosyadaki dilekçeler, sunulan belgeler ve varsa diğer duruşma kayıtlarıyla karşılaştırın. Tutanakta bir işlemin görünmemesinden hareketle o işlemin yapılmadığı sonucuna hemen varmayın.

Tutanakta sözlü açıklamalar, hâkimin gerekli gördüğü hâllerde özet olarak yer alabilir. Taraflar veya diğer ilgililer de hâkimin izniyle açıklamalarını doğrudan tutanağa yazdırabilir (6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.154).

Bazı beyanlar için kanun, tutanağa yazılmasının yanında beyan sahibine okunmasını ve imzasının alınmasını öngörür. Bunlar; ikrar, yeminin edası, davanın geri alınmasına muvafakat, davadan feragat, davayı kabul ve sulh müzakereleri ile bunların sonucudur (6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.154). Bu tür bir ifade varsa, kullanılan sözlerin ve kayda geçen sonucun doğru olup olmadığını özellikle inceleyin.

Tutanaktaki ifade, söylediğinizden farklıysa veya önemli bir açıklama yer almıyorsa, önce ilgili duruşma kaydını ve dosyanın diğer belgelerini karşılaştırın. Tutanak hatasının hangi yöntemle ve ne zaman düzeltilebileceğine ilişkin ayrıntılı usul bilgisi burada yer alan kaynaklarda bulunmadığından, belirli bir başvuru yolu veya süre varsaymayın.

Ara karar, mahkemenin yargılama sırasında verdiği ve tutanağa yazılması gereken karardır (6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.154). Ara kararın ne istediğini ve kararın dosyanızla ilgili hangi işlemi öngördüğünü kontrol edin. Dosyada bu kararla ilgili bir bildirim ya da tebligat kaydı bulunup bulunmadığına da bakın. Yapılacak işlemin zamanı, kararın içeriğine ve dosyadaki bildirim kayıtlarına göre değerlendirilmelidir; yalnızca duruşma tarihinden hareketle genel bir süre çıkarmayın.

Tutanakta sonraki duruşma günü ve saati yer alıyorsa bunları not edin ve dosyadaki diğer kayıtlarla karşılaştırın. Bu bilginin tutanakta görünmemesi, başka bir kayıtta da bulunmadığını kanıtlamaz.

Temsili örnek: Mahkeme bir belgenin dosyaya sunulmasına ilişkin ara karar vermişse, tutanakta kararın nasıl yazıldığını ve dosyada bu karara ilişkin bir bildirim kaydı bulunup bulunmadığını kontrol edin. Belgenin sunulup sunulmadığını anlamak için de dosyadaki evrakı inceleyin.

Önce hangi kaydın sorunlu olduğunu belirleyin: yanlış yazılmış bir beyan mı, eksik görünen bir belge kaydı mı, katılıma ilişkin bir farklılık mı, yoksa ara kararın içeriğinde bir uyumsuzluk mu? Ardından tutanağı dosyadaki dilekçeler, ekler, bildirim kayıtları ve varsa diğer duruşma kayıtlarıyla karşılaştırın.

Tutanakta sözü edilen veya dosyaya konduğu belirtilen belgelerin tutanağın eki sayılması, dosya içeriğini de kontrol etmeyi önemli kılar (6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.154). Teknik araçlarla kayıt alınmışsa, bu durumun bir tutanakla tespit olunması gerekir (6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.154).

Sorun devam ediyorsa, uyuşmazlığın ne olduğunu ve dayandığınız dosya kaydını not edin; dosyanızla ilgili görevliye veya hukuk uzmanına danışırken bu bilgileri paylaşın. Tutanak hatasının giderilmesine ilişkin yöntem ve süre, içeriğe ve yargılamanın aşamasına göre değişebileceğinden, kaynaklarda yer almayan kesin bir düzeltme yolu ya da süre belirtilemez.

Tutanak, hâkim ve zabıt kâtibi tarafından derhâl imzalanır (6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.155). İmza atamayacak durumda olan kişinin parmak izi alınır ve hangi parmağa ait olduğu belirtilir; elinde parmak bulunmayan kişi için imza yerine mühür veya özel işaret kullanılabilir (6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.155).

Bu hüküm, tutanağın hâkim ve zabıt kâtibince imzalanmasına ilişkindir. Tutanak imzalarını kontrol ederken, bu düzenlemeyi tarafların tutanağı imzalaması gerektiği şeklinde yorumlamayın.