Tahliye davasında bilirkişi raporu nasıl değerlendirilir?

“Uzman raporu” ifadesi, dosyada farklı türde belgeler için kullanılabilir. Belge, mahkemenin görevlendirdiği bilirkişinin hazırladığı rapor olabileceği gibi taraflardan birinin sunduğu teknik görüş veya başka bir değerlendirme de olabilir. Bunların dosyadaki işlevi aynı kabul edilmemelidir.

Belgenin ilk sayfasındaki başlığı, kim tarafından ve hangi amaçla hazırlandığını, dosyaya kimin sunduğunu kontrol edin. Mahkeme tarafından bilirkişi görevlendirilmişse, dosyada bilirkişiye hangi konuda inceleme yaptırıldığını gösteren ara kararı da bulunup bulunmadığına bakın. Belge başlığı tek başına yeterli olmayabilir; belgenin dosyadaki yeri ve hazırlanma amacı da önemlidir.

Raporu, tahliye davasının tamamını çözen bir metin gibi değil, bilirkişiden istenen inceleme konusuna verilen cevap olarak okuyun. Raporun önemi, davada hangi tahliye sebebinin ileri sürüldüğüne ve bilirkişiden neyi değerlendirmesinin istendiğine bağlıdır. Bu nedenle raporu, dosyadaki talep ve ilgili inceleme sorusuyla birlikte değerlendirin.

Mahkemenin bilirkişiye yönelttiği soruları rapordaki inceleme ve sonuç bölümüyle karşılaştırın. Örneğin bilirkişiden bir taşınmazdaki hasarın niteliğini incelemesi istenmişse, raporun bu teknik konuyu gerçekten ele alıp almadığını kontrol edin. Bu bulgunun davadaki talebi tek başına sonuçlandırdığını varsaymayın; teknik bulgu ile hukuki değerlendirme aynı şey değildir.

Rapordaki sonuç cümlesini, o sonuca dayanak gösterilen bulgularla birlikte okuyun. Bir bulguya raporda yer verilmiş olması, sonucun o bulgudan zorunlu olarak çıktığını tek başına göstermez. Aradaki açıklama eksikse hangi bağlantının kurulmadığını somutlaştırın.

Örneğin ölçüm yapıldığı belirtiliyor ancak ölçümün hangi veriye dayandığı açıklanmıyorsa, “rapor hatalı” demek yerine ölçümün dayanağının belirtilmediğini yazın. Rapor içindeki tarih, ölçü veya belge bilgileri birbiriyle uyuşmuyorsa, çelişen kısımları sayfa ve bölüm belirterek karşılaştırın.

Temsili örnek: Raporda taşınmazda bir hasar bulunduğu belirtilmiş, ancak hasarın ne zaman oluştuğu veya hangi kayıtla ilişkilendirildiği açıklanmamış olsun. Bu durumda hasarın varlığına ilişkin gözlem ile hasarın zamanı veya sorumluluğu hakkındaki değerlendirmeyi birbirinden ayırın. Bu örnek herhangi bir gerçek dosyaya ilişkin değildir.

Raporu değerlendirirken teknik bulguları, davadaki iddiaları ve mahkemenin vereceği kararı birbirinden ayrı ele alın. Rapordaki teknik bulgu davadaki iddialarla ilgili olabilir; ancak bu bulgu tek başına tahliye kararı verildiği veya davanın kesinleştiği anlamına gelmez.

Raporun sonuç bölümünde hukuki nitelendirme ya da dava hakkında kesin bir sonuç varmış gibi ifadeler bulunursa, bunları rapordaki teknik incelemeden ayrı değerlendirin. Dava türü, ileri sürülen tahliye sebebi ve dosyadaki diğer bilgi ve belgeler incelenmeden, tek bir rapor cümlesinden davanın sonucunu çıkarmayın.

Raporun hangi işlem veya başvuruya konu olacağı, belgenin türü ve dosyadaki aşamayla bağlantılıdır. Ayrıca önemli görünen bir teknik eksikliğin davadaki iddiayla ilgisi her zaman raporun kendisinden anlaşılamayabilir. Rapora cevap verme ya da başka bir işlem yapma konusunda karar vermeden önce, özellikle tebligat tarihi, başvuru yolu veya süre belirsizse dosyanın tamamını bir hukukçuyla değerlendirin.

Görüş alırken raporun tamamını, bilirkişiye yöneltilen soruları, raporda anılan dayanak belgeleri ve raporun size bildirildiğini gösteren kayıtları birlikte sunun. “Rapor aleyhime mi?” sorusuna ek olarak, hangi bulgunun hangi belgeyle çeliştiğini veya hangi sorunun cevapsız kaldığını da sorun.