Rehber · Tahliye davaları

Tahliye davasında tanık anlatımları dosyadaki belgelerle nasıl karşılaştırılır?

Tanık anlatımlarını belgelerle karşılaştırırken önce her anlatımdaki tarih, kişi ve olayı ayırın; sonra ilgili sözleşme, yazışma, ödeme kaydı veya başka bir belgeyle yan yana inceleyin. Farklılık gördüğünüzde, neyin uyuşmadığını ve bunu hangi belge ya da dosya kaydına dayanarak söylediğinizi somutlaştırın. Bir belgenin dosyada görünmemesi, o belgenin hiç bulunmadığını veya anlatımdaki çelişkinin davanın sonucunu tek başına belirleyeceğini göstermez.

Bir kişinin masa üzerinde kira belgelerini ve notlarını karşılaştırması
Fotoğraf: Artful Homes / Pexels

Hukuk Dosyam Editör Ekibi Yayın tarihi

Karşılaştırmaya hangi soruyla başlamalısınız?

Tanık anlatımındaki her önemli iddiayı ayrı bir olay olarak ele alın. Örneğin anlatımda “kiracı anahtarı ay sonunda teslim etti” deniyorsa, önce hangi ayın kastedildiğini, teslimde kimin bulunduğunu ve tanığın bunu nasıl bildiğini belirleyin. Ardından aynı olaya ilişkin sözleşme, mesaj, e-posta, ödeme kaydı, teslim tutanağı veya dosyada yer alan başka bir belge olup olmadığını kontrol edin.

Tanık anlatımı, tanığın gördüğünü, duyduğunu ya da başka bir kaynaktan öğrendiğini söylediği bilgilerdir. Bir tanığın doğrudan gördüğünü söylediği olay ile başkasından duyduğunu aktarması aynı tür bilgi değildir. Bu ayrım, anlatımın hangi belgeyle karşılaştırılacağını seçmenize yardımcı olur; tek başına tanığın güvenilirliği veya davanın sonucu hakkında kesin hüküm vermez.

İlk olarak davanın hangi tahliye iddiasına dayandığını ve dosyada hangi olayların tartışıldığını belirleyin. Çünkü karşılaştırılacak belgeler, iddia edilen olaya ve tanığın ne anlattığına göre değişir. Dosyada görünmeyen bir kayıt için “yok” demek yerine, elinizde hangi kayıtların bulunduğunu ve hangilerinin henüz görülmediğini ayrı ayrı yazın.

Tanık anlatımını belgelerle nasıl karşılaştırırsınız?

Tanık anlatımındaki bilgileri belgelerle karşılaştıran notlar
Fotoğraf: Alexander Suhorucov / Pexels

Her iddia için aşağıdaki sırayı izleyerek karşılaştırma notu hazırlayın. Notun amacı tanığın doğru ya da yanlış olduğunu peşinen ilan etmek değil, uyuşmayan bilgiyi ve kontrol edilmesi gereken noktayı açıkça göstermektir.

  1. Anlatılan olayı tek cümleyle yazın

    Tanığın hangi olay hakkında konuştuğunu belirtin. Örneğin “kira ödemesinin yapıldığı gün”, “anahtarın teslimi” veya “ev sahibine gönderilen bildirim”. Birden fazla olayı tek notta birleştirmeyin.

  2. Tarih ve sırayı kontrol edin

    Tanığın söylediği tarihi veya zaman aralığını; yazışmanın tarih ve saat bilgisi, dekont tarihi, sözleşmedeki ilgili kayıt ya da başka bir dosya belgesiyle karşılaştırın. Belgedeki tarih olayın gerçekleştiği günü değil, belgenin düzenlendiği veya gönderildiği günü gösterebilir; bu farkı ayrıca not edin.

  3. Kişileri ve rollerini ayırın

    Tanığın olay sırasında nerede olduğunu, kimleri gördüğünü veya kimden bilgi aldığını belirleyin. Belgedeki gönderen, alıcı, imzalayan ya da ödeme yapan kişiyle anlatımdaki kişiyi aynı kişi kabul etmeden önce kimlik ve rol bilgisini kontrol edin.

  4. Tanığın bilgi kaynağını belirleyin

    Tanık olayı doğrudan gördüğünü mü söylüyor, konuşmaya katıldığını mı, yoksa sonradan birinden duyduğunu mu aktarıyor? Tanığın anlatımında bu nokta açık değilse, hangi olayın hangi kaynaktan bilindiğinin anlaşılmadığını not edin.

  5. Belgenin neyi gösterdiğini inceleyin

    Belgenin tamamını, tarihini, taraflarını, içeriğini ve ilgili olayla bağlantısını kontrol edin. Örneğin bir ödeme kaydı para hareketini gösterebilir; tek başına ödemenin hangi dönem veya açıklama için yapıldığını her durumda açıklamayabilir. Belgenin göstermediği bir sonucu ona yüklemeyin.

  6. Farklılığı ve belirsizliği ayrı yazın

    “Tanık yanlış söylüyor” gibi bir sonuç yerine, “Tanık teslimin ayın son günü olduğunu belirtiyor; elimdeki yazışma ise teslim konusunun başka bir tarihte konuşulduğunu gösteriyor. Bu yazışmanın fiilî teslim gününü gösterip göstermediği ayrıca kontrol edilmeli” gibi ölçülü bir not tutun.

Çelişkiyi dosyada nasıl somutlaştırabilirsiniz?

Dosyadaki belge ve tanık anlatımı için karşılaştırma notları
Fotoğraf: cottonbro studio / Pexels

Çelişkiyi kısa ve izlenebilir biçimde göstermek için her konuya ayrı bir kayıt açın. Şu düzen kullanılabilir:

  • Olay: Hangi konu tartışılıyor?
  • Tanık anlatımı: Tanık ne söyledi; mümkünse ilgili ifade veya bölüm nerede?
  • Belge: Hangi belgenin hangi tarihli ve ilgili bölümü inceleniyor?
  • Fark: İki kaynak hangi noktada uyuşmuyor?
  • Açık kalan soru: Belgenin kapsamı, tarihi ya da olayla bağlantısı hakkında ne net değil?

Örneğin, “Tanık ödemenin elden yapıldığını söylüyor; dosyadaki dekontta aynı döneme ilişkin bir banka işlemi var. Dekontun bu tanığın sözünü ettiği ödeme olup olmadığı ve kaydın kapsamı net değil” şeklinde yazabilirsiniz. Bu ifade, iki bilginin yan yana geldiğini gösterir; dekontun ödemenin biçimini kesin olarak kanıtladığı sonucuna varmaz.

Belgenin dosyada yer almaması hâlinde, onu yok saymak yerine “incelediğim dosya örneğinde bu belgeyi göremedim” gibi gözleminizin sınırını belirtin. Belgenin başka bir dosyada, ek klasörde veya henüz dosyaya sunulmamış olması ihtimalini dışlamadan, eksik olduğunu düşündüğünüz kaydı ve bunu neden aradığınızı not edin.

Karşılaştırma notunuzu tamamlamadan önce

  • Davanın dayandığı tahliye iddiasını ve tanığın hangi olayı anlattığını belirledim.
  • Her olay için tanığın sözünü, tarihini ve bilgi kaynağını ayrı kaydettim.
  • Belgenin tarihini, taraflarını, içeriğini ve olayla bağlantısını kontrol ettim.
  • Belgenin gerçekten gösterdiği bilgiyle benim çıkardığım sonucu birbirinden ayırdım.
  • Uyuşmazlığı genel bir güvenilirlik yargısı yerine, tarih, kişi, olay veya içerik farkı olarak yazdım.
  • Dosyada göremediğim bir belgenin mevcut olmadığını kesin biçimde belirtmedim.
  • Gerekirse belgenin tam hâlinin, eklerinin veya ilişkili kayıtların nerede bulunabileceğini ayrıca kontrol edilecek konu olarak belirttim.

Görünen her farklılık ne anlama gelir?

Dosyadaki farklı tarih ve kayıtları inceleyen kişi
Fotoğraf: RDNE Stock project / Pexels

Tanık anlatımıyla belge arasında görünen bir farklılık, kendi başına davanın sonucunu belirlemez. Farkın önemini değerlendirmek için belgenin ne zaman ve kim tarafından oluşturulduğu, hangi olayı kaydettiği, anlatımla aynı döneme ilişkin olup olmadığı ve dosyadaki diğer bilgilerle nasıl bağlantı kurduğu incelenmelidir.

Tarihlerin farklı olması, her zaman olayların birbirini dışladığını göstermez. Bir mesaj bir konunun konuşulduğu günü, başka bir kayıt ise işlemin tamamlandığı günü gösterebilir. Benzer biçimde, bir kişinin adının belgede geçmesi o kişinin olayın tamamına tanık olduğunu; bir ödeme kaydının bulunması da kaydın hangi borca ilişkin olduğunu tek başına göstermeyebilir.

Dosyadaki belgelerin kapsamı, tanık anlatımının tam metni veya tahliye iddiasının dayanağı belirsizse, karşılaştırmayı kesin sonuca bağlamayın. Özellikle çelişkinin dosyada nasıl ileri sürüleceği, hangi belgenin tamamlanması gerektiği veya farklılığın hukuki öneminin ne olduğu konusunda somut dosyanın incelenmesi gerekebilir.

Belgenizin ne söylediğini görün

Tebligat, dilekçe ya da karar: belgenizi yükleyin ya da UYAP’tan aktarın; ne söylediği belgedeki yeri gösterilerek sade dille açıklansın.

Belge analizini inceleyin

Etiketler