Rehber · Belge analizi
Trafik kazası tazminat dosyası yapay zekâ incelemesine nasıl hazırlanır?
Trafik kazası tazminat dosyasını yapay zekâ destekli incelemeye hazırlarken belgeleri kaza, sağlık ve zarar, sigorta yazışmaları ve varsa yargılama evrakı olarak gruplandırın. Okunaklı kopyalar kullanın; eksik veya birbiriyle uyuşmayan bilgileri ayrı bir notta gösterin. İnceleme için gerekmeyen kişisel bilgileri paylaşmayın ve kullandığınız aracın verileri nasıl işlediğini anlamadan belge yüklemeyin. Yapay zekâ çıktısını belge asıllarıyla karşılaştırın; bu inceleme tek başına tazminat hakkını veya miktarını kanıtlamaz.
İncelemeye başlamadan önce dosyanın kapsamını belirleyin
Önce hangi konuyu inceletmek istediğinizi netleştirin. Örneğin, belgelerde tarih veya araç bilgisi tutarsızlığı olup olmadığını bulmak, mevcut evrakları sınıflandırmak ya da hangi kayıtların eksik göründüğünü listeletmek isteyebilirsiniz. İstek ne kadar sınırlı ve açık olursa, çıktıyı kontrol etmek de o kadar kolay olur.
Dosyanızda yalnızca araç zararı mı, yaralanma veya sağlık giderleri mi, yoksa başka zarar iddiaları da mı bulunduğunu not edin. Sigortaya başvuru yapılmış mı, yazışma veya yanıt var mı, devam eden bir yargılama bulunuyor mu diye kontrol edin. Her dosyada aynı belgeler bulunmayabileceğinden, aşağıdaki grupları kendi durumunuza göre kullanın.
Belge paketinde bulunmayan bir evrakı, olayın veya kaydın hiç olmadığı şeklinde yorumlamayın. Belgeyi henüz temin etmediyseniz bunu; hangi kurum veya kişiden, hangi tarih aralığı için istemeyi planladığınızı da belirterek not edin.
Belgeleri hangi gruplar hâlinde düzenlemelisiniz?
Elinizde bulunan ve inceleme konusuyla ilgili belgeleri aşağıdaki başlıklara ayırın. Bunlar her dosyada bulunması zorunlu evraklar değil, düzenleme için kullanılabilecek gruplardır.
-
Kaza ve taraf bilgileri
Varsa kaza tespit tutanağı, olayla ilgili fotoğraf ve görüntüler, taraf veya araç bilgilerini içeren belgeler ile olay tarihini ve yerini gösteren kayıtları bu gruba koyun. Bir fotoğrafın ne zaman ve nerede çekildiği belli değilse bunu dosya notunda belirtin.
-
Sağlık ve yaralanma kayıtları
Yaralanma söz konusuysa elinizdeki sağlık kuruluşu kayıtlarını, raporları, tetkik sonuçlarını ve tedaviyle ilgili belgeleri tarih sırasına göre düzenleyin. Sağlık verileri hassas olabileceğinden, inceleme amacı için gerekli olmayan ayrıntıları paylaşmamaya çalışın.
-
Araç ve diğer zarar kayıtları
Araç hasarı veya başka bir zarar iddiası varsa, bunu gösteren fotoğrafları, değerlendirme veya onarım belgelerini, ödeme kayıtlarını ve ilgili yazışmaları ayrı bir grupta toplayın. Bir giderin kazayla ilişkili olduğunu düşündüğünüzü not edebilirsiniz; bu not, ilişkinin kanıtlandığı anlamına gelmez.
-
Sigorta yazışmaları
Varsa sigortaya gönderilen başvuru veya bildirimleri, teslim ya da gönderim kayıtlarını, gelen yanıtları ve ek yazışmaları birlikte saklayın. Bu belgelerin bulunması tek başına başvurunun yeterli olduğu veya bir talebin kabul edildiği sonucunu göstermez.
-
Yargılama evrakı ve diğer kayıtlar
Bir dava veya başka bir yargılama süreci varsa, elinizdeki başvuru ve yanıt dilekçelerini, ara yazıları, raporları ve kararları bu grupta toplayın. Sürecin aşamasını yalnızca elinizdeki güncel belgelerden anlaşıldığı ölçüde not edin.
Dosyaları okunaklı ve izlenebilir hâle getirin
Belgeleri mümkünse kronolojik sıraya koyun ve her belgeye anlaşılır bir dosya adı verin. Örneğin: “2025-04-12_kaza_tespit_tutanagi” veya “tarih_belge-turu”. Tarihi belgeden doğrulayamıyorsanız tahmin yürütmek yerine “tarih-belirsiz” gibi bir not kullanın.
Taranan sayfaların tamamının kadraja girdiğini, yazıların okunabildiğini ve sayfaların doğru yönde olduğunu kontrol edin. Bir belgenin birden fazla sayfası varsa sayfa sırasını koruyun. El yazısı veya görüntü kalitesi nedeniyle okunmayan kısımları yapay zekânın tamamlamasını beklemeyin; o kısmı ayrıca işaretleyin.
Asıl dosyanızı değiştirmeyin. Yapay zekâya vermek için kopya hazırlayın. Kişisel bilgileri çıkardığınız veya kapattığınız sürümü, gerektiğinde asıl belgeyle karşılaştırabilmeniz için ayrı saklayın. Bir bilgiyi gizlemek belgeyi inceleme açısından anlaşılmaz hâle getiriyorsa, o belgeyi paylaşmanın gerekip gerekmediğini yeniden değerlendirin.
Kişisel bilgileri paylaşmadan önce dikkat edin
Kimlik ve iletişim bilgileri, sağlık kayıtları, plaka veya dosyada yer alan başka kişilere ait bilgiler özel dikkat gerektirebilir. İnceleme için gerekli olmayan alanları paylaşacağınız kopyada kapatmayı veya çıkarmayı değerlendirin. Ancak belgeyi anlamak için önemli olabilecek tarih, olay akışı ya da belge türünü yanlışlıkla gizlemeyin.
Kullanacağınız yapay zekâ aracının belge yüklemelerine ilişkin veri saklama ve işleme koşullarını, erişim ayarlarını ve yüklenen içeriğin nasıl kullanılabileceğini önceden kontrol edin. Bu koşulları anlayamıyorsanız veya dosyada hassas bilgiler varsa belgeyi yüklemeyin; daha az bilgi içeren bir özetle çalışmayı ya da güvenli bir inceleme yöntemi için uzman desteği almayı değerlendirin. Araçların koşulları farklı olabileceğinden, belirli bir aracın güvenli olduğunu varsaymayın.
Temsili örnek: Bir belgeyi yalnızca tarihler arasındaki sıralamayı kontrol ettirmek için kullanıyorsanız, incelemeyle ilgisi olmayan iletişim bilgilerini paylaşmamak mümkün olabilir. Ancak hangi bilgilerin gerekli olduğu, sorulan soruya ve belgenin içeriğine bağlıdır.
Yapay zekâya göndermeden önce kontrol edin
- İnceletmek istediğim konuyu açık ve sınırlı biçimde yazdım.
- Belgeleri kaza, sağlık, zarar, sigorta ve varsa yargılama evrakı olarak ayırdım.
- Tarihleri, dosya adlarını ve sayfa sırasını kontrol ettim; okuyamadığım kısımları işaretledim.
- Eksik belgeleri ve birbiriyle uyuşmayan bilgileri ayrı bir notta belirttim.
- Paylaşacağım kopyada inceleme için gerekmeyen kişisel bilgileri gözden geçirdim.
- Asıl belgelerimi değiştirmeden sakladım ve paylaşım için ayrı kopya hazırladım.
- Kullanacağım aracın veri koşullarını kontrol ettim; koşulları anlayamadığım belgeleri yüklemedim.
Çıktıyı belgeyle karşılaştırın; eksikleri ayrıca doğrulayın
Yapay zekâdan gelen tarih, kişi, araç, belge türü ve olay özeti gibi bilgileri ilgili belgenin kendisiyle karşılaştırın. Kaynağını gösteremediği bir çıkarımı doğrulanmış bilgi gibi kabul etmeyin. Yanlış okuma, atlanan sayfa veya belgeler arasındaki çelişki inceleme çıktısını etkileyebilir.
Şu tür bir istek, çıktıyı denetlemeyi kolaylaştırabilir: “Yüklediğim belgelerde geçen tarihleri ve belge türlerini listele. Belgelerde açıkça yazmayan bilgileri tahmin etme; okunmayan veya birbiriyle uyuşmayan noktaları ayrı belirt.” Bu tür bir istek de çıktının doğru olduğunu garanti etmez; her maddeyi kaynak belgeyle karşılaştırın.
Bu hazırlık, tazminat hakkınızın bulunduğunu, talep edilebilecek miktarı veya izlenecek hukuki yolu belirlemez. Tazminat değerlendirmesi, süreler, sigortaya başvuruyla ilgili gereklilikler ve dava stratejisi bu kaynaklarda doğrulanmadığından kesin bilgi olarak sunulamaz. Belgeler çelişiyorsa, önemli bir süre veya işlem söz konusuysa ya da hak ve miktar değerlendirmesi gerekiyorsa, elinizdeki dosyayı bir hukuk uzmanına gösterin. Görüşmeye giderken belge listesini, eksik ve çelişkili noktalar notunu ve sormak istediğiniz soruları yanınızda bulundurun.
Belgenizin ne söylediğini görün
Tebligat, dilekçe ya da karar: Belgenizi yükleyin veya UYAP’tan aktarın; belgenin ne söylediği, ilgili bölüm gösterilerek sade dille açıklansın.