Rehber · Dijital işlemler
UYAP eklentisi izinleri için vatandaş kontrol listesi
UYAP işlemi sırasında tarayıcı eklentisi kurmanız veya bir izni onaylamanız istenirse, önce eklentinin kaynağını, geliştiricisini ve istediği erişimleri kontrol edin. İzinleri, eklentinin yapması beklenen işle karşılaştırın; neye erişeceğini anlayamıyorsanız onay vermeyin. Eklentinin adı, izinleri ve UYAP’la uyumluluğu değişebileceğinden, belirli bir eklentinin güncel olarak resmî veya güvenli olduğu burada doğrulanamaz.
İzin vermeden önce kaynağı nasıl kontrol edersiniz?
Bir eklenti, tarayıcıya eklenen ve belirli işlevler sunan yazılımdır. Kurulum isteğinin UYAP işlemi sırasında görünmesi, eklentinin mutlaka resmî bir kaynaktan geldiğini tek başına göstermez.
- İndirme sayfasının adresini ve eklentinin hangi mağaza ya da kaynaktan sunulduğunu kontrol edin. Arama sonucu, reklam veya başka bir internet sayfasındaki yönlendirmeyi resmî kaynak doğrulaması saymayın.
- Geliştirici adını, eklentinin açıklamasını ve güncelleme bilgilerini inceleyin. İsim benzerliği, tek başına geliştiricinin kim olduğunu kanıtlamaz.
- İstenen eklentinin UYAP işleminiz için gerekli olup olmadığını güncel resmî yönlendirmelerden teyit edin. Burada belirli bir eklentinin güncel gerekliliği veya resmîliği doğrulanmıyor.
- Tarayıcının gösterdiği uyarıyı dikkatle okuyun. Uyarı vermesi eklentinin kesinlikle zararlı olduğunu göstermediği gibi, uyarı görünmemesi de tek başına güvenli olduğunu kanıtlamaz.
İzin ifadeleri ne anlama gelebilir?
Tarayıcının gösterdiği izinler, eklentinin hangi bilgilere veya tarayıcı işlevlerine erişmek istediğini anlatır. İzin metinleri ve kapsamları tarayıcıya ve eklentinin sürümüne göre değişebilir.
Örneğin, sayfalardaki verileri okuma veya değiştirme izni, eklentinin belirli sitelerde görünen içerikle etkileşmesine olanak sağlayabilir. Sekmelere erişim izni, açık sekmelerle ilgili bilgilere erişim anlamına gelebilir. Bunlar genel açıklamalardır; ekranda gördüğünüz iznin tam kapsamını tarayıcınızın açıklamasından kontrol edin.
Bir iznin geniş görünmesi eklentinin kötü amaçlı olduğunu kanıtlamaz. Ancak eklentinin beklenen işiyle ilgisiz görünen veya kapsamını anlayamadığınız bir izin varsa, neden gerekli olduğunu öğrenmeden onay vermeyin. İzni yalnızca eklentinin adıyla değil, geliştiricisi, kaynağı ve yaptığı işle birlikte değerlendirin.
Kurulum veya izin kararını nasıl verirsiniz?
Aşağıdaki adımları, eklentiyi kurmadan veya bir izni onaylamadan önce uygulayın. Menü adları ve denetimler kullandığınız tarayıcıya göre farklı olabilir.
-
İsteğin nereden geldiğini belirleyin
Kurulum sayfasını veya yönlendirmeyi hangi kaynağın açtığını kontrol edin. UYAP işlemiyle bağlantılı görünüyor diye kaynağı doğrulanmış kabul etmeyin.
-
Geliştiriciyi ve açıklamayı inceleyin
Geliştirici adının ve eklentinin açıklamasının, yapmak istediğiniz işlemle tutarlı olup olmadığına bakın. Çelişki veya belirsizlik varsa kurulumdan önce güncel resmî yönlendirmelerden teyit alın.
-
Her izni beklenen işle karşılaştırın
Tarayıcının tek tek gösterdiği izinleri okuyun. İznin neden gerektiğini anlayamıyorsanız veya eklentinin işiyle ilgisini kuramıyorsanız onay vermeyin.
-
Uyarıyı ve tarayıcıyı dikkate alın
Tarayıcının güvenlik uyarısını geçiştirmeyin. Tarayıcınızın güncel güvenlik seçeneklerini ve eklenti yönetim ekranını kullanın; adımlar kullandığınız tarayıcıya bağlıdır.
-
Gerekmediğinde erişimi kapatın
Eklentiye artık ihtiyacınız yoksa veya kaynağından şüpheleniyorsanız tarayıcının eklenti ayarlarından devre dışı bırakın ya da kaldırın. Ekranda bir eklentinin görünmemesi, daha önce hiç kurulmadığını tek başına kanıtlamaz.
Onaydan önce kontrol listesi
- Kurulum sayfasının kaynağını kontrol ettim; yalnızca yönlendirmeye dayanarak karar vermiyorum.
- Eklentinin geliştirici adını ve açıklamasını inceledim.
- Tarayıcının istediği her izni okudum ve ne anlama geldiğini anladım.
- İzinlerin eklentinin yapması beklenen işle bağlantısını kurabiliyorum.
- Tarayıcı uyarılarını dikkate aldım; anlayamadığım bir uyarıyı geçiştirmiyorum.
- Eklentinin UYAP işlemi için güncel olarak gerekli olup olmadığını resmî yönlendirmelerden kontrol ettim.
- Kaynağı, geliştiricisi veya izinleri konusunda şüphem varsa kurulum ya da izin onayı vermiyorum.
Şüpheli bir eklenti yüklediyseniz ne yapabilirsiniz?
Eklentinin kaynağı veya izinleri konusunda sonradan şüphe duyarsanız, tarayıcının eklenti yönetim ekranından eklentiyi devre dışı bırakın ya da kaldırın. Ardından tarayıcının gösterdiği bilgileri ve eklentinin hangi kaynaktan yüklendiğini not edin; teknik destek alırken bu bilgiler sorunu açıklamaya yardımcı olabilir.
Bu adımlar, bir güvenlik ihlalinin gerçekleştiğini veya gerçekleşmediğini kanıtlamaz. Somut bir güvenlik olayı şüpheniz varsa cihazı ve hesabı nasıl güvenli hâle getireceğiniz konusunda kullandığınız tarayıcının ve ilgili hizmetin güncel resmî destek kanallarından yardım alın. Eklentinin güncel güvenlik durumu ve olası hukuki sonuçları bu rehberden belirlenemez.