Rehber · Velayet
Velayet uyuşmazlığında tebligat geldiğinde ilk neler kontrol edilmeli?
Velayetle ilgili bir tebligat aldıysanız önce zarfı ve eklerini inceleyin; belgenin dava dilekçesi mi, duruşma günü bildirimi mi, başka bir mahkeme belgesi mi olduğunu belirleyin. Dava dilekçesi size tebliğ edilmişse, cevap dilekçesi verme süresi kural olarak tebliğden itibaren iki haftadır; ek süre talebi de bu süre içinde mahkemeye yapılmalıdır (6100 sayılı Kanun m.127). Belgenin türünü ve tebliğ tarihini doğrulamadan yalnızca duruşma gününe göre hareket etmeyin.
Önce hangi belgeyi aldığınızı belirleyin
Zarfı atmayın; içindeki belgeyi ve varsa eklerini birlikte inceleyin.
-
Belge başlığını ve içeriğini okuyun
Dava dilekçesi, tensip tutanağı ve duruşma günü bildirimi aynı belge değildir. Dava dilekçesi karşı tarafın iddia ve taleplerini içerir. Diğer belgelerde mahkemenin dosyaya ilişkin bilgileri veya duruşma tarihi yer alabilir. Elinizdeki belgenin başlığına ve içindeki talimatlara bakın; tek başına belge adı, yapmanız gereken bütün işlemleri göstermeyebilir.
-
Zarfı ve bütün ekleri saklayın
Tebliğ tarihini ve size hangi belgelerin gönderildiğini anlamak için zarfı, tebliğ kaydını ve ekleri birlikte muhafaza edin. Bir ekin tebligatta görünmemesi, o belgenin dosyada kesinlikle bulunmadığını göstermez.
-
Mahkeme ve dosya bilgilerini eşleştirin
Mahkemenin adını, dosya numarasını ve taraf bilgilerini not edin. Bunlar, belgenin hangi uyuşmazlığa ait olduğunu kontrol etmenize yardımcı olur. Belgelerde uyuşmazlık görürseniz, kendi dosyanız olduğunu varsayarak işlem yapmadan önce bilgileri doğrulayın.
Dava dilekçesinde hangi bilgileri kontrol etmelisiniz?
Dava dilekçesinde mahkemenin adı, tarafların bilgileri, davanın konusu, iddiaların özeti, iddialar için gösterilen deliller ve mahkemeden istenen sonuç yer almalıdır. Dilekçeyi elinizdeki belgeyle karşılaştırırken özellikle karşı tarafın velayet konusunda ne istediğini ve bu isteği hangi olaylara ve delillere dayandırdığını belirleyin (6100 sayılı Kanun m.119).
Dilekçede bir bilginin eksik görünmesi, davanın kendiliğinden ortadan kalktığı anlamına gelmez. 6100 sayılı Kanun m.119, sayılan bazı eksikliklerde hâkimin tamamlanması için bir haftalık kesin süre vermesini ve eksiklik bu sürede tamamlanmazsa davanın açılmamış sayılmasını düzenler. Bu sonuç her eksiklik için geçerli değildir. Eksikliği veya belirsizliği fark ederseniz, bunu cevap hazırlığınızda somut biçimde belirtin; yalnızca dilekçedeki bir eksikliğe güvenerek süreyi kaçırmayın.
Kontrol edin: Talep açık mı, iddialar olay sırasına göre anlaşılabiliyor mu, hangi delile dayanıldığı belirtilmiş mi ve ekler size ulaşmış mı? Bir iddia veya ekten söz edildiği hâlde belge elinizde yoksa, bu durumu not edin ve dosya bilgileri üzerinden doğrulamaya çalışın.
Cevap süresini hangi tarihe göre hesaplamalısınız?
Aşağıdaki süre, dava dilekçesine cevap verme süresidir; duruşma tarihine veya başka bir mahkeme belgesine kendiliğinden uygulanmaz. Tebligatın tarihi ve niteliğiyle ilgili tereddütte, zarfı ve tebliğ kaydını da inceleyerek süreyi doğrulayın.
| İşlem | Genel süre | Dayanak |
|---|---|---|
| Dava dilekçesine cevap verme | Dava dilekçesinin davalıya tebliğinden itibaren iki hafta. | 6100 sayılı Kanun m.127 |
| Cevap süresi için ek süre isteme | Cevap dilekçesini iki haftalık süre içinde hazırlamak çok zor veya imkânsızsa, ek süre talebini bu süre dolmadan mahkemeye yapabilirsiniz. Mahkeme ek süre verirse bu süre cevap süresinin bitiminden itibaren başlar; ek süre bir defaya mahsus ve bir ayı geçmeyecek şekilde verilebilir. | 6100 sayılı Kanun m.127 |
Süreler genellikle tebliğ tarihinden başlar ve dosyanın özelliğine göre değişebilir. Kendi son gününüzü bu tablodan hesaplamayın; belgedeki tebliğ tarihini ve istisnaları bir hukuk uzmanıyla doğrulayın.
Süreyi hesaplarken hangi bilgileri kaydedin?
Dava dilekçesine cevap süresinin başlangıcı, dilekçenin davalıya tebliğidir; yalnızca duruşma gününü bilmek bu süreyi hesaplamak için yeterli değildir (6100 sayılı Kanun m.127). Zarf üzerindeki tarihi ve tebliğ kaydını inceleyin, tebligatın hangi kişiye ve hangi belge için yapıldığını not edin. Tebliğ tarihi okunaksızsa veya belgelerde farklı tarihler görünüyorsa, tarihi tahmin ederek son gün belirlemeyin.
Cevap dilekçesini iki haftalık süre içinde hazırlamak çok zor veya imkânsızsa, ek süre talebini bu süre dolmadan mahkemeye sunun. Ek süre kendiliğinden verilmez; talep hakkında mahkeme karar verir ve karar taraflara derhâl bildirilir (6100 sayılı Kanun m.127).
Cevap hazırlığı için neleri toparlayabilirsiniz?
- Karşı tarafın velayetle ilgili talebini ve her iddiasını ayrı ayrı not edin.
- İddialara yanıt verirken olayların tarihini, yerini ve varsa ilgili kişileri kaydedin.
- İddiaları destekleyen veya açıklığa kavuşturan belgeleri ve kayıtları listeleyin; elinizde olmayan bir belgeyi varmış gibi göstermeyin.
- Çocuğun sağlık, eğitim ve günlük bakımına ilişkin, uyuşmazlıkla bağlantılı bilgileri düzenleyin. Velayet kullanılmayan ebeveynle kişisel ilişki düzenlenirken çocuğun özellikle sağlık, eğitim ve ahlak bakımından yararları esas alınır (4721 sayılı Kanun m.182).
- Her delilin hangi iddiayla ilgili olduğunu belirtin. Dava dilekçesinde de iddia edilen her vakıanın hangi delillerle ispat edileceğinin gösterilmesi öngörülür (6100 sayılı Kanun m.119).
- Tebligat zarfını, ekleri ve dosya bilgilerini cevap hazırlığınızla birlikte saklayın.
Velayet talebi hangi koşullara göre değerlendirilir?
Boşanma veya ayrılık kararı verilirken mahkeme, olanak bulundukça ana ve babayı dinledikten sonra ana ve babanın haklarını ve çocukla kişisel ilişkilerini düzenler. Çocuk vesayet altındaysa vasinin ve vesayet makamının düşüncesi de alınır (4721 sayılı Kanun m.182). Velayet kendisine verilmeyen eşin çocukla kişisel ilişkisi düzenlenirken çocuğun özellikle sağlık, eğitim ve ahlak bakımından yararları esas tutulur (4721 sayılı Kanun m.182). Bu nedenle cevabınızı yalnızca diğer ebeveyn hakkındaki değerlendirmelere değil, çocuğun somut durumu ve günlük ihtiyaçlarıyla ilgili açıklamalara da dayandırın.
Daha önce verilmiş bir kararın ardından koşulların değiştiğini düşünüyorsanız, değişen olguları ve bunların çocukla ilişkisini açıklayacak bilgi ve belgeleri belirleyin. Ana veya babanın başkasıyla evlenmesi, başka bir yere gitmesi veya ölmesi gibi yeni olguların zorunlu kılması hâlinde hâkim gerekli önlemleri alabilir (4721 sayılı Kanun m.183). Bu örnekler, tek başına her durumda velayetin değişeceği anlamına gelmez; kanun, yeni olguların gerekli kılmasını arar.
İlk günlerde nasıl ilerleyebilirsiniz?
Belgeyi ve süreyi belirledikten sonra, dosyaya ilişkin bilgileri düzenli biçimde toparlayın.
-
Tebliğ tarihini ve son günü kaydedin
Dava dilekçesi tebliğ edilmişse, tebliğ tarihini zarf ve tebliğ kaydından kontrol edip cevap süresi hesabını yapın. Tarih veya tebligatın niteliği belirsizse, kesin bir son gün varsaymayın.
-
İddia, yanıt ve delili eşleştirin
Her iddianın karşısına kısa yanıtınızı ve bunu destekleyen belge veya bilgiyi yazın. Bu çalışma, cevap dilekçesinin açık ve düzenli hazırlanmasına yardımcı olur.
-
Belirsiz noktaları erken danışın
Tebligat tarihleri çelişiyorsa, talebin kapsamı anlaşılmıyorsa veya cevap süresinin dolmasına az kalmışsa, belgelerin tamamını bir hukukçuya gösterin. Özellikle süre hesabı ve velayet talebine verilecek yanıt, tebligatın içeriğine ve dosyadaki somut koşullara göre incelenmelidir.
Dayanak mevzuat
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.119, 127Madde metinleri: HukukDosyam mevzuat arşivi (resmî metin), erişim 15.10.2026.
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.182, 183Madde metinleri: HukukDosyam mevzuat arşivi (resmî metin), erişim 15.10.2026.
Mevzuat değişebilir. Kendi dosyanızda hangi hükmün, hangi tarihteki hâliyle uygulanacağını dosyanın koşullarına göre bir hukuk uzmanıyla değerlendirin.
Belgenizin ne söylediğini görün
Tebligat, dilekçe ya da karar: belgenizi yükleyin ya da UYAP’tan aktarın; ne söylediği belgedeki yeri gösterilerek sade dille açıklansın.