Rehber · Hukuki araştırma

Yapay zekâ araştırmasını avukatınıza kaynaklarıyla nasıl sunarsınız?

Yapay zekâ araştırmasını avukatınıza gönderirken, her önemli iddiayı dayandığı kaynakla eşleştirin ve kaynağı gerçekten kontrol edip etmediğinizi açıkça belirtin. Kanun, mahkeme kararı ve diğer kaynakları ayrı yazın; mümkünse resmî veya birincil kaynağa bağlantı ekleyin. Bulamadığınız ya da güncelliğinden emin olmadığınız bilgileri doğrulanmış gibi sunmayın.

Bir kişi, dizüstü bilgisayarda kaynakları ve notları düzenliyor.

Hukuk Dosyam Editör Ekibi Yayın tarihi

Avukatınıza ne göndermelisiniz?

Yapay zekâ yanıtını tek başına iletmek yerine, kısa bir araştırma notu hazırlayın. Avukatınız böylece hangi bilginin sizin sorunuzla ilgili olduğunu, hangi kaynağa dayandığını ve sizin neyi kontrol ettiğinizi daha kolay ayırt edebilir.

Notunuzda şu üç unsuru yan yana gösterin:

  • İddia: Araştırma çıktısında yer alan ve dosyanız açısından önemli gördüğünüz bilgi.
  • Kaynak: Bilginin dayandırıldığı kanun hükmü, karar veya başka belge. Kaynağın bulunabilen tam künyesini ve ilgili bölümünü ekleyin.
  • Kontrol durumu: Kaynağın aslını açıp açmadığınız, hangi kısmını kontrol ettiğiniz ve güncelliğini doğrulayıp doğrulayamadığınız.

Yapay zekânın ürettiği metni kendi değerlendirme veya doğrulamanız gibi göstermeyin. Çıktıyı, profesyonel hukuki değerlendirmenin ya da dosyadaki belgelerin yerine değil, incelenmek üzere hazırlanan bir araştırma notu olarak sunun.

Kaynakları nasıl kaydedebilirsiniz?

Bir ekranda kaynak başlıkları, notlar ve erişim tarihleri listeleniyor.

Her kaynak türünü ayrı başlık altında kaydedin. Bir kaynak bilgisi eksikse, boşluğu tahminle doldurmayın; eksik olduğunu not edin.

  1. Kanun veya başka bir mevzuat kaynağı

    Kanunun ya da düzenlemenin adını, numarasını ve araştırma çıktısında belirtilen madde veya bölüm bilgisini yazın. Mümkünse resmî kaynağa bağlantı ekleyin. Metnin ilgili kısmını kontrol ettiyseniz hangi bölümü incelediğinizi ve erişim tarihini belirtin. Metni veya güncel hâlini doğrulayamadıysanız bunu açıkça yazın.

  2. Mahkeme kararı

    Mahkemenin adını, kararın tarihini ve numarasını, varsa esas numarasını ve erişebildiğiniz kaynak ya da bağlantıyı kaydedin. Kararın tam metnine ulaşıp ulaşmadığınızı belirtin. Yalnızca başlık, kısa özet veya başka bir metindeki aktarıma ulaştıysanız, kararın gerekçesini ve olayınıza uygulanabilirliğini doğrulamış gibi sunmayın.

  3. Diğer kaynaklar

    Rapor, resmî açıklama, internet sayfası veya başka bir belge kullanılmışsa kaynağın başlığını, yayımlayan kurum ya da kişiyi, varsa tarihini ve bağlantısını ekleyin. Kaynakta hangi bilgiyi bulduğunuzu kısaca belirtin. İnternet sayfası değişebileceği için erişim tarihini not edin.

  4. Yapay zekâ çıktısı

    Hangi araçtan alınan çıktıyı sunduğunuzu ve araştırmayı ne zaman yaptığınızı yazın. İlgili yanıtı olduğu gibi ekleyebilir ya da önemli iddiaları kısa alıntılarla gösterebilirsiniz. Çıktıdaki kaynakların her birini ayrı ayrı doğrulamadıysanız bunu belirtin; aracın verdiği kaynak listesini doğrulanmış kaynakça gibi göstermeyin.

Karar bulunamazsa veya yalnızca özeti varsa ne yapmalısınız?

Bir kişi, mahkeme kararına ait künye ve kaynak bilgilerini karşılaştırıyor.

Yapay zekâ çıktısında geçen bir kararın künyesi, metni ya da bağlantısı bulunamıyorsa, kararı doğrulanmış bir dayanak olarak sunmayın. Notunuza “Kararı belirtilen künyeyle bulamadım” gibi açık bir açıklama ekleyin ve avukatınızdan kaynağın kontrol edilmesini isteyin.

Kararın yalnızca başlığına veya kısa özetine ulaşmak, tam metnin gerekçesini bildiğiniz anlamına gelmez. Özetin kaynağını ve erişebildiğiniz kısmı belirtin; kararın somut dosyanızla benzer olup olmadığına ilişkin kesin bir sonuç çıkarmayın. Kararın dosyanızla ilgili olup olmadığını, tam metin ve dosyanızdaki olaylar ile talepler karşılaştırılmadan belirleyemezsiniz.

Göndermeden önce kontrol edin

  • Önemli her iddianın karşısında dayandığı kaynak veya “kaynak bulunamadı” notu var mı?
  • Kanun, karar ve diğer kaynakları birbirinden ayrı gösterdiniz mi?
  • Kararın tam metnine mi, yoksa yalnızca özetine ya da başlığına mı ulaştığınızı yazdınız mı?
  • Kaynağın ilgili bölümünü gerçekten kontrol edip etmediğinizi belirttiniz mi?
  • Güncelliğini doğrulayamadığınız kaynakları bu sınırlamayla birlikte işaretlediniz mi?
  • Erişim tarihini eklediniz mi?
  • Yapay zekâ çıktısı ile sizin kontrol ettiğiniz bilgileri açıkça ayırdınız mı?
  • Gönderdiğiniz not ve belgelerde paylaşılmasını istemediğiniz kişisel veya dosyaya özgü bilgiler bulunup bulunmadığını kontrol ettiniz mi?

Dosya bilgilerini paylaşırken nelere dikkat etmelisiniz?

Bir kişi, belge paylaşmadan önce ekrandaki dosyaları gözden geçiriyor.

Araştırma sırasında yapay zekâ aracına dosya bilgisi girdiyseniz, aracın veri işleme koşullarını ve gizlilik ayarlarını ayrıca inceleyin. Avukatınıza gönderdiğiniz belgelerde de paylaşılmasını istemediğiniz kişisel veya dosyaya özgü bilgiler olup olmadığını kontrol edin. Hangi bilgilerin çıkarılabileceği, dosyanın niteliğine ve inceleme amacına bağlı olabilir; emin değilseniz hangi belgelerin gerekli olduğunu avukatınıza sorun.

Araştırma notunuza, avukatınızdan istediğiniz incelemeyi somut biçimde ekleyebilirsiniz: “Kaynakların güncelliğini ve tam metinlerini kontrol edebilir misiniz?” veya “Bu kararın olay ve talep bakımından dosyamla benzer olup olmadığını değerlendirebilir misiniz?” gibi sorular, kontrol edilmesini beklediğiniz noktayı açıklar.

İlgili mevzuat ve kararları bulun

Dosyanızla ilişkili kanun maddelerini ve kararları araştırırken kaynak künyesini ve dosyanızla bağlantısını ayrıca kontrol edin.

Emsal karar aramayı inceleyin

Etiketler